รายการโหนกระแสยังคงเกาะติดประเด็นการกำกับดูแลมูลนิธิและการตรวจสอบเงินบริจาค ต่อเนื่องจากกรณีมูลนิธิองค์กรทำดี ของ บุ๋ม ปนัดดา วงศ์ผู้ดี โดยมีคุณหนุ่ม กรรชัย พิธีกร , คุณญาณาธิป กาฬดิษย์หัวหน้ากลุ่มงานมูลนิธิและเรี่ยไร 2 กรมการปกครอง , คุณเอกภพ เหลืองประเสริฐ ผู้ก่อตั้งเพจสายไหมต้องรอด, ดร.ตฤณห์ โพธิ์รักษา ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายบริการวิชาการ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
และในระหว่างรายการ ได้มีการเปิดภาพ บุ๋ม ปนัดดา ใช้เสื้อผ้าแบรนด์เนม ที่มีการโพสต์ในแพลตฟอร์มออนไลน์ส่วนตัว โดย หนุ่ม กรรชัย ยืนยันว่า สิ่งของเหล่านี้อาจเป็นเงินของคุณบุ๋มเองก็ได้ อย่าไปกล่าวหา เพียงแต่สงสัยว่าของเหล่านี้อยู่ที่ไหน เพราะตำรวจไม่พบ นอกจากนี้ยังมีภาพชุดอยู่บ้าน ที่คุณบุ๋มเขียนแคปชันว่าไม่ได้อยากลงภาพนี้เพราะดูโทรมทั้งคนทั้งชุดนอน และถามว่ามีใครขายชุดนอนผ้านิ่ม ๆ แบบนี้บ้าง ทั้งนี้ พิธีกรประเมินว่า ของที่เปิดให้ดูทั้งหมดรวมกันน่าจะเกิน 3 ล้านบาท
ในระหว่างรายการ มีผู้ชมส่งข้อความเข้ามาว่า “ทำไมขยี้ไม่หยุด แค้นเขามากขนาดนั้นเลยเหรอ ให้อภัยเขาดีกว่า มีมนุษยธรรมด้วย”
อาจารย์ตฤณห์ ตอบว่า วันนี้หากไม่มีเรื่องของคุณบุ๋ม ปนัดดา ก็จะไม่มีการมาชำแหละกฎหมายที่เกี่ยวกับการเรี่ยไร และจะไม่รู้ปัญหาที่สะสมมา 82 ปี ตั้งแต่กฎหมายปี 2487 ถ้าไม่มีเรื่องนี้ก็จะไม่มีการตรวจสอบครั้งใหญ่แบบนี้ แม้จะเป็นการวัวหายล้อมคอก แต่ก็เริ่มล้อมแล้ว ซึ่งน่าจะเป็นประโยชน์กับทุกคนมากกว่า และมองว่าผู้ที่พิมพ์ข้อความแบบนี้อาจไม่ใช่ผู้เสียหายด้วยซ้ำ ขณะที่ผู้เสียหายมีสิทธิ์ทำและมีสิทธิ์พูดเต็มที่ อีกทั้งเป็นประโยชน์สาธารณะ เพราะมูลนิธิในประเทศไทยมีกว่าหมื่นแห่ง จะไว้ใจได้อย่างไรว่าเงินถูกใช้ตามวัตถุประสงค์ที่ผู้บริจาคตั้งใจ
อาจารย์ตฤณห์ ระบุว่า การดูรายการทุกรายการมีประโยชน์ สมมติว่ามีประโยชน์ 80 เป็นความบันเทิงสัก 20 อยู่ที่วิจารณญาณของผู้ชมว่าจะหยิบสิ่งใดมาย่อยให้เกิดประโยชน์ ขณะที่พิธีกรกล่าวว่า มีผู้ชมบางคนบ่นว่าเรื่องบุ๋มน่าเบื่อแล้ว ซึ่งหากไม่อยากดูก็สามารถเลือกดูอย่างอื่นได้ เพราะรายการก็ขึ้นหัวข้อไว้อยู่แล้วว่าวันนี้จะทำเรื่องอะไร
คุณเอก เล่าว่า มีป้าคนหนึ่งเข้ามาคอมเมนต์ในเพจของตนว่าให้หยุดได้แล้ว ควรให้อภัย อโหสิกรรม แต่เมื่อเข้าไปดูในเฟซบุ๊กของป้าคนนั้น กลับพบว่าเคยโพสต์ต่อว่าแม่ค้าที่ตลาดนัดถึง 3 วัน เพียงเพราะให้ปลาในแกงส้มน้อย
อาจารย์ตฤณห์ กล่าวว่า บางคนอาจบอกว่าเคยได้รับความช่วยเหลือจากคุณบุ๋ม เช่น ได้รับข้าวสารอาหารแห้ง จึงมองว่าเป็นคนดี แต่คนกลุ่มนั้นอาจเป็นเพียง 2% แล้วอีก 98% ล่ะ สมมติคนหนึ่งทำเรื่องไม่ดี 99 เรื่อง เรื่องเหล่านั้นก็ยังคงอยู่ ส่วนคนที่ได้รับความช่วยเหลือจะรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณก็เป็นประสบการณ์ส่วนตัว แต่เรื่องนี้กระทบกระเทือนสังคมส่วนใหญ่ ผมเป็นคนหนึ่งที่เดือดร้อน ผมเสียเงิน 20,000 บาท เพราะอยากช่วยคนที่หาดใหญ่ แต่เงินผมแปลงเป็นอะไรก็ไม่รู้ ผมต้องการคำตอบ เงิน 20,000 สำหรับผมคือครึ่งหนึ่งของเงินเดือนอาจารย์ ผมอยากรู้ว่าเงินที่เอาไปช่วยเหลือ มันไปถึงไหม
อาจารย์ตฤณห์ ยังยกตัวอย่างว่า มีคนเข้ามาคอมเมนต์ว่าทำไมไม่ดูองคุลีมาลที่ยังได้รับการให้อภัย ซึ่งในทางพุทธศาสนา องคุลีมาลบรรลุอรหันต์ แต่ในทางอาชญาวิทยา องคุลีมาลคือฆาตกรต่อเนื่อง ขึ้นอยู่กับว่าใช้เลนส์หรือกรอบใดมอง เช่นเดียวกับกรณีพระเวสสันดรที่ยกลูกและภรรยาให้ผู้อื่น หากดูทีวีเพื่อความบันเทิงก็จะได้ความบันเทิง ดูดรามาก็จะได้ดรามา แต่ถ้าใช้สมองดูก็จะได้ความรู้
“ถ้าคุณจะเอาภาพที่กำลังอุ้มคนแก่ออกจากน้ำท่วม ในห้วง 5 นาทีนั้นคือการทำดี แล้วเงินก็ไหลเข้ามา แต่เบื้องหลังล่ะ ทำดีหรือเปล่า เรากำลังดู 24 ชั่วโมงของการหลอกลวงและเรี่ยไร ไม่ได้ดูแค่ 5 นาทีที่ป้าเห็น ไม่ได้ดูแค่ 2 ชั่วโมงที่เขาไปช่วยวิดน้ำ เราดูทั้งหมด” อาจารย์ตฤณห์ กล่าว
คุณเอก เสริมว่า ตนเคยอธิบายไปแล้วว่าเข้าใจว่าคุณบุ๋มมีส่วนที่ดี แต่ต้องแยกจากกัน ทำดีคือดี ทำไม่ดีคือไม่ดี บุญกับกรรมไม่ได้หักลบกัน
ขณะที่อาจารย์ตฤณห์ ระบุว่า คนที่ดูละครแล้วร้องไห้สงสารนางเอกไปด้วย คือเหยื่ออันโอชะของสแกมเมอร์ พร้อมเปรียบเทียบกับหลักบัว 4 เหล่า ว่าบางคนพูดนิดเดียวก็เข้าใจ บางคนต้องเอาหลักฐานให้ดูจึงเข้าใจ แต่บางคนอธิบายเท่าไรก็ไม่รับประโยชน์
หนุ่ม กรรชัย ยังเปิดเผยว่า มีคนโพสต์โจมตีว่ามี “สื่อ 2 รายการที่ไม่มีจรรยาบรรณ” แค่ตำรวจเรียกไปสอบถามก็นำเส้นทางการเงินมาเสนอโดยไม่รอข้อเท็จจริง พร้อมใช้ถ้อยคำหยาบคาย และอีกโพสต์ประชดประชันว่าต่อไปผู้ประสบภัยจะอยู่ยาก เพราะมูลนิธิลงพื้นที่ช่วยเหลือแล้วต้องชี้แจงรายละเอียด ซึ่งคุณเอกได้หาเบอร์และโทรไปหาเจ้าของโพสต์เมื่อเช้า ปรากฏว่าอีกฝ่ายยอมรับว่าไม่ได้ดูรายการเอง แต่ฟังจากคนอื่นเล่า และเห็นจากคลิปสั้นที่ถูกตัดมา
คุณเอก ระบุว่า กรณีนี้สามารถเอาผิดได้ เพราะอีกฝ่ายอ้างว่าไม่ได้เอ่ยชื่อ แต่ปัจจุบันหากวิญญูชนรู้ว่าหมายถึงใคร ก็มีความผิดได้ หลายคนยังเข้าใจผิดว่าด่าใครโดยไม่เอ่ยชื่อแล้วจะรอด ซึ่งอาจารย์ตฤณห์เห็นด้วย พร้อมเล่าว่ามีคนเข้ามาคอมเมนต์ด่าตนด้วยคำหยาบเพียงคำเดียว สุดท้ายต้องไปจ่ายเงินที่ศาล
คุณเอก เล่าว่า ทนายของตนจะคอยมอนิเตอร์คอมเมนต์ และเป็นผู้ร่างฟ้องให้ตนเซ็น ซึ่งฟ้องไปแล้วกว่า 20 คน บางคนมาร้องห่มร้องไห้ พาลูกเมียมากราบขอโทษ แต่ทนายไม่ยอม เพราะมองว่าถ้าวิพากษ์วิจารณ์ในกรอบที่ควรเป็นก็ไม่เป็นไร แต่ถ้าใส่ร้ายหรือพูดเกินขอบเขตก็ต้องฟ้อง
ขณะที่อาจารย์ตฤณห์ ระบุว่า นอกจากเสียเวลาเดินทางแล้ว ยังต้องจ่ายค่าเสียหายหลักหมื่นถึงหลายหมื่นบาท และผู้ถูกฟ้องมักอ้างสารพัดเหตุผล ทั้งเป็นผู้พิการ มีปัญหาจิตเวช สูงอายุ หรืออ้างว่าโดนแฮก ล่าสุดตนเพิ่งออกหมายเรียกคนจากสุราษฎร์ธานี และกำลังจะมีจากพิษณุโลกอีก
ขณะที่ หนุ่ม กรรชัย ได้มีการสอบถามว่า มีข้อมูลว่ามีการนำรูปหมาแมวของคนอื่นที่พิการหรือกำลังรักษาตัว มาโพสต์ซ้ำ ๆ แต่เงินไม่ได้นำไปรักษาจริง พร้อมถามพี่ยุว่ามูลนิธิดังกล่าวจดทะเบียนหรือไม่ คุณญาณาธิป ระบุว่า เบื้องต้นตรวจสอบพบว่าจดทะเบียนที่จังหวัดชลบุรี ส่วนรายละเอียดเชิงลึกได้ขอให้ทางจังหวัดรวบรวมเอกสารแจ้งมายังกรมการปกครอง
คุณญาณาธิป เปิดเผยว่า อธิบดีกรมการปกครองมีแนวทางว่า ในวันศุกร์นี้จะเชิญทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาหารือ เพื่อใช้มาตรการร่วมกันอย่างจริงจัง เพราะอย่างที่อาจารย์ตฤณห์ระบุว่ามูลนิธิมีเงินหมุนเวียนหลักแสนล้าน จึงต้องมีหน่วยงานที่ควบคุมและกำกับดูแลให้ชัดเจน เงินที่ประชาชนผู้มีจิตศรัทธาบริจาคมา ด้วยความเชื่อมั่นว่ามูลนิธิเป็นตัวกลางนำเงินไปใช้ประโยชน์ส่วนรวม จะต้องได้รับการตรวจสอบ
ทั้งนี้ ยืนยันว่า มูลนิธิสามารถมีค่าใช้จ่ายสำนักงานได้ ทั้งจ้างคน จ้างทำบัญชี ค่าน้ำมัน ค่ารถ โดยเรื่องสัดส่วนนี้อาจเป็นข้อบังคับหรือระเบียบภายในด้านการเงินของแต่ละมูลนิธิ แต่เบื้องต้นกรรมการรับเงินเดือนไม่ได้อยู่แล้ว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 110 วรรค 2 ที่ระบุว่าเงินของมูลนิธิไม่สามารถแบ่งปันผลกำไรกันระหว่างกรรมการได้ หากกรรมการรับเงินเดือนจะไม่รับจดทะเบียนให้ ส่วนพนักงานของมูลนิธิก็ต้องดูอัตราค่าจ้างให้เหมาะสม ไม่ใช่ว่าเป็นคนของกรรมการแล้วประชุมเพิ่มเงินเดือนให้ตลอด
คุณเอก กล่าวว่า เรื่องมูลนิธิเกี่ยวกับสัตว์เป็นเรื่องสำคัญ เพราะคนรักสัตว์ในประเทศไทยมีจำนวนมาก บางคนเลือกบริจาคให้สัตว์มากกว่าคน เพราะสัตว์ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ตนเองก็ซื้ออาหารหมาแมวและยารักษาโรคไปบริจาค แต่ซื้อเองนำไปให้เองจึงสบายใจ อย่างไรก็ตาม คลินิกและโรงพยาบาลสัตว์ที่ดีก็มีอยู่มาก บางแห่งเมื่อเห็นว่าเป็นหมาจรที่ยากไร้ก็รักษาให้ฟรี ส่วนกรณีที่เจ้าของพอมีเงินก็จ่ายไป เพื่อถัวเฉลี่ยกัน จึงขอขอบคุณคุณหมอเหล่านี้ด้วย