วันที่ 21 ส.ค. 2569 ภายหลังจาก ‘ป้าดา’ พร้อมด้วย ‘นางบัวเรียน’ และ ‘นางบัวไข’ ทายาทของนายเฮียง เดินทางกลับ อ้างว่าเอกสารที่ยื่นขอตรวจสอบการจัดตั้งวัดป่าอดุลยาราม จ. ขอนแก่น ที่ได้มานั้นไม่ตรงตามที่ขอ ยังปกปิด คลุมเครือ เตรียมยื่นอุทธรณ์สำนักนายกฯ ตามที่ได้มีการเสนอข่าวไปแล้วนั้น
ผศ. ปารีณา ศรีวนิชย์ ที่ปรึกษาด้านวิจัยและพัฒนาวิชาการพระพุทธศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ชี้แจงกรณีการเปิดเผยเอกสารเกี่ยวกับ วัดป่าอดุลยาราม โดยระบุว่า สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติในฐานะหน่วยงานราชการ มีหน้าที่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการให้ประชาชนตามที่กฎหมายกำหนด พร้อมยืนยันว่า เอกสารที่มอบให้เป็นเอกสารที่สามารถเปิดเผยได้
ผศ. ปารีณา กล่าวว่า เอกสารที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติเปิดเผย ประกอบด้วย สำเนาหนังสืออนุญาตให้สร้างวัด ซึ่งออกโดยกรมการศาสนา รวมถึงมติมหาเถรสมาคมที่เห็นชอบให้ตั้งวัด หลังจากดำเนินการก่อสร้างและมีเสนาสนะครบถ้วนตามกระบวนการ
นอกจากนี้ ยังมีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เรื่องการตั้งวัดป่าอดุลยาราม, เอกสารการขึ้นทะเบียนวัดในระบบฐานข้อมูลของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ รวมถึงประกาศโดยเจ้าคณะจังหวัดขอนแก่น เกี่ยวกับเขตปกครองคณะสงฆ์ของวัดป่าอดุลยาราม
กระบวนการก่อนที่จะมีการอนุญาตให้สร้างวัดและตั้งวัดนั้น ต้องผ่านการพิจารณาหลายขั้นตอน ทั้งฝ่ายราชการและฝ่ายคณะสงฆ์ ตั้งแต่ระดับอำเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัด เจ้าคณะอำเภอ และเจ้าคณะจังหวัด ก่อนเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของมหาเถรสมาคม
ยืนยันว่า เอกสารดังกล่าวสะท้อนว่า การดำเนินการเกี่ยวกับวัดป่าอดุลยาราม ผ่านกระบวนการตามขั้นตอน หากกระบวนการไม่ถูกต้อง ก็จะไม่มีหนังสืออนุญาตให้สร้างวัด และไม่มีการดำเนินการตั้งวัดตามขั้นตอนดังกล่าว
ส่วนกรณีเอกสารอื่น ๆ ที่ไม่ได้เปิดเผยนั้น เป็นไปตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ มาตรา 15 ซึ่งกำหนดให้หน่วยงานของรัฐอาจไม่เปิดเผยข้อมูลบางประเภท โดยเฉพาะข้อมูลที่เป็นความเห็นหรือคำแนะนำภายในของหน่วยงาน ในการดำเนินการเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
สำหรับกรณีหนังสือถวายฎีกาที่มีการพูดถึงนั้น เข้าใจว่าอาจหมายถึงเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการทูลเกล้าฯ ถวายฎีกา ซึ่งสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติเห็นว่า เป็นข้อมูลในลักษณะความเห็นหรือคำแนะนำภายใน จึงไม่สามารถเปิดเผยได้ โดยย้ำว่าไม่ได้หมายความว่าเอกสารดังกล่าวเป็นความลับ แต่เป็นข้อมูลที่กฎหมายกำหนดข้อจำกัดในการเปิดเผย
กรณีที่ป้าดา ระบุว่า เอกสารที่ได้รับยังไม่ตรงกับสิ่งที่ต้องการนั้น ผศ. ปารีณา กล่าวว่า ในคำร้องที่ยื่นเข้ามา มีการระบุโดยกว้างว่าเป็นเอกสารก่อนการตั้งวัด และเอกสารทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับวัดป่าอดุลยาราม ซึ่งสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้จัดเอกสารที่เกี่ยวข้องและสามารถเปิดเผยได้ให้แล้ว
ส่วนประเด็นที่มีการสอบถามถึงผังการก่อสร้างวัด หากต้องการเอกสารในลักษณะดังกล่าว อาจจำเป็นต้องระบุรายละเอียดในคำร้องให้ชัดเจนมากขึ้น เนื่องจากกระบวนการบางส่วนถือเป็นกระบวนการภายใน และสำนักงานฯ ได้เปิดเผยเอกสารในส่วนที่เป็นข้อมูลข่าวสารราชการที่สามารถเปิดเผยได้
ทั้งนี้ หากผู้ยื่นคำร้องไม่พอใจต่อการเปิดเผยข้อมูล หรือเห็นว่าได้รับข้อมูลไม่ครบถ้วน ตามกฎหมายสามารถยื่นเรื่องต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร ได้ ซึ่งถือเป็นกระบวนการตามกฎหมาย
ผศ. ปารีณา ยังกล่าวถึงระบบฐานข้อมูลทะเบียนวัดของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติว่า ปัจจุบันมีการขึ้นทะเบียนวัดป่าอดุลยารามไว้ในระบบ และประชาชนสามารถเข้าตรวจสอบข้อมูลผ่านเว็บไซต์ของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้ โดยมองว่าสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลด้าน Open Data
พร้อมย้ำว่า หากวัดไม่ได้ดำเนินการอย่างถูกต้องตามกระบวนการ ก็คงไม่มีการขึ้นทะเบียนวัดไว้ในระบบดังกล่าว